Colosseo – Đấu trường La Mã

Đấu trường là công trình kiến trúc vĩ đại nhất của thành phố Roma cổ đại dưới thời các hoàng đế Lã mã. Nó biểu tượng cho vinh quang và nét oai hùng của đế quốc Lã Mã cũng như của Thủ đô Roma. Năm 2007, đấu trường được vinh danh là một trong 7 kỳ quan kiến trúc của thế giới.

Continue reading “Colosseo – Đấu trường La Mã”

The Trevi Fountain (Italian: Fontana di Trevi)

Thành phố Roma, Ý có đến 2.000 đài phun nước, nhưng đài phun nước Trevi do Nicola Salvi thiết kế là hoành tráng và nổi tiếng nhất.  Đài phun nước này là điểm kết thúc của một đường dẫn nước mang tên Vergine đến Roma. Đường nước được khởi công vào năm 19 trước công nguyên, dài 22km, cấp nước cho nhà tắm công cộng Agrippa và các nơi khác ở Roma trong hơn 400 năm. Truyền thuyết kể rằng có một nàng trinh nữ đã chỉ điểm nguồn nước cho người La Mã (cảnh này được khắc trên đài phun nước), bên cạnh ý nghĩa đó từ Vergine trong tiếng Ý còn có nghĩa là tinh khiết. Nguồn nước cách Roma 13km.

Đến thời Phục Hưng (tk 15-tk16), Đức Giáo Hoàng Urbano VII (1568-1644) cho mở rộng hệ thống nước sạch này và chỉ định Bernini thiết kế đài phun nước. Tuy vậy sau khi giáo hoàng mất, dự án bị đình trệ trong 60 năm, mãi đến năm 1732 Đức Giáo Hoàng Clemente XII chỉ định kiến trúc sư Nicola Salvi nhận nhiệm vụ xây dựng đài phun nước Trevi và mất 30 năm công trình mới được hoàn thành (1762). Khi đài phun nước được khánh thành thì Salvi đã qua đời 11 năm trước đó (1751) nhưng nói chung đài phun nước vẫn làm đúng theo ý của ông. Phần lớn cấu trúc được tạc từ đá Travertine, khai thác cách Roma khoảng 35km về hướng Đông. Đá Travertine là một loại đá trầm tích chứa nhiều canxit khá giống như đá vôi và đá cẩm thạch. Travertine là một sản phẩm rất bền được sử dụng ở đấu trường La Mã.

Trevi Fountain: the papal coat and inscription to Pope Clemens XII

* Câu chuyện bên lề về việc chọn kiến trúc sư cho dự án:  Năm 1730, Giáo hoàng Clementino XII đã tổ chức cuộc thi về thiết kế, rất nhiều kiến trúc sư nổi tiếng thời bấy giờ tham gia. Theo lời đồn đại người chiến thắng đáng lẽ ra là Alessandro Galilei, một kiến trúc sư đến từ dòng họ của nhà thiên văn học nổi tiếng Galileo Galilei. Thế nhưng trước sự phản đối của dư luận do Galilei là người vùng Florence nên giáo hoàng quyết định chọn Nicola Salvi.

Fendi fashion show at Trevi fountain

Vào tháng 1–2013, công ty thời trang Fendi tuyên bố tài trợ 2,2 triệu euro cho đợt trùng tu lớn nhất trong lịch sử đài phun nước, từ tháng 6–2014 đến tháng 11–2015. Bây giờ đài phun nước không phong trần như trước kia mà sáng màu và bóng hơn. Hơn 100 đèn LED cũng đã được lắp đặt để thắp sáng công trình vào ban đêm

Fendi fashion show

Thiết kế

Đài phun nước được tên theo vị trí của nó ở ngã ba của ba con đường (“tre vie”). Có lẽ ấn tượng đầu tiên đập vào mắt người xem về đài phun nước Trevi,là nó giống hệt một sân khấu ngoài trời khổng lồ. Đây là đài phun nước Baroque lớn nhất Roma, cao 26m, rộng 50m. Đằng sau đài phun nước là mặt tiền của Palazzo Poli với những cây cột và cửa sổ ngay hàng thẳng lối, chẳng khác nào phông nền sàn diễn. Chính sự ngay ngắn, long trọng của Palazzo Poli lại càng làm nổi bật tính biến động của đài phun nước Trevi.  Tổng cộng có hơn 30 loại thực vật được miêu tả trên đài phun nước Trevi, nào là sồi, atiso, nho, sung, xương rồng,… . Trên bốn cây cột phía trên cao ở giữa là bốn bức tượng nữ thần người thì cầm hoa, người thì cầm bông lúa mạch, người cầm ly rượu với chùm nho, người cầm chiếc sừng sung túc. Bốn vị thần mỗi người một vẻ, nhưng tất cả đều biểu trưng cho sự gắn bó của sự sống và nguồn nước. Trên cùng là huy hiệu của Giáo hoàng.

Chủ đề của đài phun nước

Nhân vật trung tâm là thần đại dương Oceanus – thần đứng hiên ngang trên cỗ xe vỏ sò khổng lồ kéo bằng hai ngựa – một con hiền lành, một con trong trạng thái bất kham. Sự đối lập giữa hai chú ngựa phản ánh tính lưỡng cực của nước: đại dương yên ả đấy nhưng có lúc lại sóng to gió lớn. Kéo ngựa cho Oceanus là hai Triton nửa người nửa cá. Một Triton đang tìm cách thuần phục chú ngựa bất kham, Triton kia thổi chiếc tù và trông như một vỏ ốc cực lớn. Khi Triton thổi tù và lên là có thể gây ra sóng to gió lớn hoặc có thể dẹp yên mọi chấn động làm cho mặt biển trở lại cảnh thanh bình. ba vị nam thần cũng ở trạng thái “arrested movement” – kiểu đang chuyển động thì bị chững lại trong khoảnh khắc. Để mô tả tốt nhất có lẽ tôi lại phải trích dẫn William Faulkner: ”Mục tiêu của tất cả các nghệ sĩ là bắt giữ chuyển động – sự sống, […] giữ nó đứng im, làm sao để trăm năm sau khi có người nhìn đến, nó lại chuyển động như thể đang sống.”


Tham quan đài phun nước Trevi

 

Theo truyền thuyết, nếu bạn muốn quay trở lại thành Rome hãy ném một đồng xu xuống nước. Để đều ước thực sự linh nghiệm, bạn phải quay lưng lại và tung đồng xu bằng tay phải qua vai bên trái.  Ước tính mỗi ngày có khoảng 3.000 euro được ném vào đài phun nước. Số tiền này được thu lại vào ban đêm và dùng để trợ cấp cho những người nghèo ở Rome.

Đài phun nước sử dụng một lượng lớn nước mỗi ngày, khoảng 80 triệu lít nước. Ngày nay lượng nước này được bơm tuần hoàn tái sử dụng bởi vậy không còn là dòng nước uống được như thời Lã Ma cổ.

Đài phun nước đã xuất hiện trong nhiều phim nổi tiếng, bao gồm phim của Federico Fellini La Dolce Vita (1954), Roman Holiday (Vacanze romane) (1953).

 

Bài viết tổng hợp từ nhiều nguồn trên internet